top of page

Zoekresultaten

79 items gevonden voor ""

  • De tijding

    Ons huis was gevuld met familie, zonder plichtplegingen deden de tantes een schort voor en sloten zich op in de keuken. Stapels sandwiches en kopjes koffie vonden hun weg naar de huiskamer, die steeds benauwder werd door de sigarettenlucht. Piet zat met de ooms om tafel, hun sonore gebrom drong mijn dromen binnen. Ik bleef de meeste tijd in onze slaapkamer. Soms als ik wakker schrok uit een droom waarbij twee mannen met dode ogen en een bizarre grijns naar onze voordeur liepen, daalde ik de trap af op zoek naar warmte en troost. De gesprekken vielen stil zodra ik in de deuropening stond. De redding kwam van tante Loes. ‘Lieverd’ zei ze ‘lieverd toch. Wat een rampspoed heeft het verkeer jullie gebracht’. Ik knikte en pakte het glas water dat Joke aangaf. Het valt me nu pas op dat ik haar gezichtje vaker had gezien tijdens mijn verblijf in de slaapkamer. Ze zette stilletjes een glas water op het nachtkastje, deed de ramen open en zorgde dat het rouwbezoek niet langer bleef dan twee kopjes koffie. Ze veegde de stoep, poetste het aanrecht en zorgde dat melkboer de boodschappen achter het huis afleverde. Ze was zowel schim als aanwezig en voerde terloops alvast haar eigen huishouding. Op een avond leunde ik over de trap en zag haar in de keuken appelmoes koken. Het lievelingskostje van Rob. Samen met de suiker vielen haar tranen in het spetterende gele vocht. Ze draaide het gas uit en schonk de loeihete appelmoes in een schaaltje. Na afloop gaf de uitvaartleider een plastic zakje.  Ik wist al zonder te kijken dat het zijn horloge was dat we voor zijn achttiende verjaardag kochten bij juwelier Koelemeier in de Pasmansteeg. In gedachten zag ik Rob met een vlugge beweging het horloge omdoen en daarna met een vochtige vinger het glas oppoetsen voordat hij uit beeld verdween. Ik probeerde om dichter bij Rob te komen door het leer te strelen dat zijn arm had omhelsd. Het leer was donker en dof geworden van oud huidvet. Door te wrijven bracht ik mijn cellen in contact met zijn cellen, toch was het een zinloze exercitie.

  • Onterecht vergeten

    Het is geen geheim dat het Kenaupark, de Yvonne van Genniphal en de Hannie Schaftstraat zijn vernoemd naar krachtige vrouwen. Maar kent u Lizzy Ansingh of Charley Toorop? Vrouwen die we alleen nog kennen van een straatnaambordje. In deze nieuwe rubriek zetten we de schijnwerpers op de straatnamen van onterecht vergeten personen. In de eerste editie aandacht voor Lizzy Ansingh. Straat zonder huisnummers Je loopt zo voorbij aan de Lizzy Ansinghstraat in het nieuwbouwwijkje Neo Deo in Haarlem Noord. Op het terrein van het voormalige ziekenhuis St Johannes de Deo verschenen vooral koophuizen uit het hogere segment. Geen wonder dat de straatnaamcommissie koos voor namen van gerenommeerde schilders, zoals Breitner en Mauve. De Lizzy Ansinghstraatje bevat geen voordeuren en dus ook geen huisnummers. Dit kleine straatje is slechts een voetgangerspaadje van de Breitnerstraat naar het schoolplein van de basisschool. Amsterdamse Joffers Lizzy Ansingh (1875 –1958) volgde, samen met andere vrouwelijke leerlingen, een apart lesprogramma op de Amsterdamse Rijksacademie voor de beeldende kunst, want om redenen van zedelijkheid werden de dames niet toegelaten tot de lessen met naaktmodellen. Met haar klasgenoten vormden ze een hecht collectief van vrouwelijke kunstenaressen. Een journalist gaf ze de naam Amsterdamse Joffers, een titel die ze graag als geuzennaam adopteerden. Lizzy schilderde vooral poppen, speelgoed en poppenhuizen, tijdloze onderwerpen die zoals zij zelf omschreef ‘Wat je er in wilt zien, kun je er in zien’ Ze maakte kunstreizen naar Rome, Parijs, Florence en Milaan in een tijdperk dat het niet gebruikelijk was dat vrouwen er alleen op uit trokken. De Amsterdamse Joffers waren het cliché van rijke dames die uit liefhebberij schilderen en dat is terecht en onterecht, Ja, het waren bemiddelde dames maar Lizzy en haar vriendinnen verkochten genoeg schilderijen, boeken en andere kunstwerken om te kunnen leven van de kunst. Ze waren bekend, geliefd en werden geroemd in de kranten van destijds. Tot ver na het overlijden van Lizzy was zij een bron van inspiratie voor vrouwelijke kunstenaars. Eerherstel? In 2026 is er in het Frans Halsmuseum een tentoonstelling van een andere Amsterdamse Joffer, Coby Ritsema. Is het geen idee om Lizzy Ansingh eerherstel te bieden en een schilderij van haar erbij te hangen? Woon jij in een straat die vernoemd is naar iemand die onterecht vergeten is? Stuur dan een berichtje naar mar.overbeeke@gmail.com en wie weet is jouw straat de volgend in deze rubriek. Eerder gepubliceerd in het Nieuwsblad Haarlem van 10 juli 2024

  • Ontspannen na het examen

    In  het ABC-architectuurcentrum aan het Groot Heiligland is een kleine maar boeiende tentoonstelling te vinden over de Haarlemse wijk Sinnevelt. Het thema is de opbouw na de Tweede Wereldoorlog, en het fascinerend om te zien hoe gras en zand in een rap tempo verdwijnen en er woningblokken, basisscholen twee verzorgingshuizen uit de grond werden gestampt.  Wat dat betreft was de huizennood toen niet zoveel anders dan tegenwoordig. Behalve foto’s en maquettes worden er ook interviews met buurtbewoners afgespeeld, en dat leidde tot een aangename verrassing. Ik herkende een jeugdvriend, iets ouder geworden, maar nog steeds welbespraakt. Ik was destijds een jaar of zeventien, en zat in de examenklas op het Marnix. Hij was iets ouder en maakte net als ik deel uit van een vriendengroep van jongeren tussen 17 en 20 jaar, waarvan de meesten in de hoogste klassen van de middelbare school zaten of net waren begonnen aan hun eerste baan. Ton, de jeugdvriend op het scherm, sprak zijn lof over het wonen in deze wijk. Rustig en groen, kortom een fijne woonplek. Met een glimlach dacht ik terug aan een interview met hem in de jaren tachtig van de vorige eeuw. De jeugdvriend vertolkte de stem van onze generatie, er is voor jongeren niets te doen in Sinnevelt! Geen buurtkroegje, niks nada! Met de term ‘burgerlijk’ vatte hij het ongenoegen samen. Onze grootste vrees was, behalve het vallen van de atoombom, om vast te roesten en een gezapig leven te leiden, oftewel burgerlijk te worden. In dat woordje Burgerlijk zat alle afkeer samengebald. Wij, de eindexamenlichting van 1978, zouden het wel eens helemaal anders gaan doen. Natuurlijk werd ik na verloop net zo burgerlijk als iedereen, met een relatie, kinderen en een koopwoning. En ik vind het heerlijk! Het is opnieuw examentijd. Ik wens de lichting van 2024 veel succes toe! Je staat aan het begin van een onbekend avontuur, stap met lef en zelfvertrouwen in de trein naar jouw toekomst. Of je nu een advocaat, een wereldverbeteraar, een stukadoor of een influencer wordt: het draait allemaal om de keuzes die je maakt en de passie die je volgt. Blijf jezelf uitdagen, blijf jezelf vernieuwen want in een wereld vol mogelijkheden is er altijd ruimte om anders te zijn, om jezelf te zijn, zelfs om burgerlijk te worden. Ga ervoor, en maak van de toekomst jouw eigen meesterwerk.

  • Van huishoudschool naar appartement

    Het verhaal is af Ik ben blij en dankbaar dat ik samen met mijn levenspartner mag wonen op een unieke plek in het Garenkokerskwartier. Maar alles went, ook wonen in een monument. Ik weet inmiddels dat de trap 14 treden telt en nog eens 10 treden om onze voordeur te bereiken. Er zitten al een paar vlekken op de houten vloer en nog zo wat van die zaken. Wat blijft zijn de mensen. Ik heb geprobeerd om het verhaal te vertellen over de leerlingen die hier op school hebben gezeten, hun grote en kleine belevenissen die zich als voetnoot meanderen tijdens de grote maatschappelijke omwentelingen vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw. Heb je interesse in het boekje? De oplage is bijna uitverkocht en het boek is niet meer in de boekhandel te verkrijgen. Neem contact met mij op als je alsnog een exemplaar wil ontvangen.

  • 10 redenen om een blije Haarlemmer te zijn

    Ik ben dol op Haarlem en wil ervoor altijd blijven wonen. Oké, klein minpuntje: elke woning die nieuw op de huizenmarkt komt wordt verkocht aan Amsterdammers die het vervolgens van boven tot onder strippen en er visgraatparket en zwarte stalen kozijnen in plaatsen. Maar ik snap die Amsterdammers wel. Er zitten namelijk alleen maar voordelen aan Haarlem en de Haarlemmers. Ik zet ze voor je op rijtje. Illustratie: Eric J. Coolen 1. De rust Een dagje Amsterdam is natuurlijk leuk, maar niets is fijner dan van het station naar huis te wandelen zonder klingelende trams en roekeloze taxi’s. 2. De natuur De Bolwerken, Reinaldapark, de Haarlemmerhout, Caprera en de Wijngaardtuin doen qua natuur, diversiteit en aankleding niet onder voor het Vondelpark, maar zijn wel een stuk rustiger (én schoner). 3. Het buurtgevoel Grote kans dat je je buurtjes links en rechts en aan de overkant kent. Dat de buurman jouw pakjes aanneemt. Of dat je een sleutel hebt van de buren zodat jij de katten eten kunt geven, als zij op vakantie gaan. Niet te klef, toch dichtbij. 4. Bekende Haarlemmers Hier kun je zomaar Mart Smeets, Mylou Frencken of Jacqueline Govaert tegenkomen. Uiteraard wonen er in Amsterdam nog veel meer bekende Nederlanders. Maar hé, dit zijn onze BN’ers! Kun je zomaar op de Grote Markt tegenkomen. 5. Verrassende musea Het aloude Teylersmuseum ken je natuurlijk al, net zoals het Frans Halsmuseum en het Verwey museum Haarlem met de wonderschone tentoonstelling over 90 jaar Thé Tjong- Khing . Topmusea die zowel de Haarlemmer als de verwende toerist tevredenstellen. 6. De natuur, deel 2 Haarlem ligt ingeklemd tussen het Spaarne en de duinen met daarachter de Noordzee. Boven ons vinden we het Noordzeekanaal en de weilanden en richting het zuiden straks in het voorjaar de bollenvelden. Waar vind je nu op zo’n korte afstand zulke afwisselende landschappen? Nergens toch? 7. Het vertrouwen Oké toegegeven, Haarlem is ook weer niet zo landelijk dat het verstandig is om de achterdeur van het slot te laten, maar er zijn nog plekken waar ze goed van vertrouwen zijn. Op de Elswoutslaan bijvoorbeeld. Daar kun je bij een onbemand stalletje verse eitjes kopen. Of bij de talloze minibiebjes waar je gratis een boek mag meenemen. 8. De skyline van een ‘big city ’ Kom je tegenwoordig vanaf de Schipholweg de stad inrijden, dan zie je aan je rechterhand woningen en bedrijfspanden met grootstedelijke allure. De hoge gebouwen en de strakke gevels bieden niet alleen veel Haarlemmers onderdak, met deze entree schudden we eindelijk de provinciaalse veren af. 9. Sport Oei. Dit is wel een gevoelig puntje. Onze rood-blauwe leeuwen van HFC Haarlem sneefden al in de vorige eeuw jammerlijk, terwijl onze grote broer Ajax nog steeds hoge ogen in de voetbalcompetitie gooit. Gelukkig ging het sportpionier Pim Mulier niet alleen om het winnen maar ook om het meedoen. Wel goed dat we hem in ere houden met een eigen sportpark. 10. Volop muziek, vertier en evenementen Grote evenementen zoals Haarlem Culinair, Haarlem Jazz & More waar veel liefhebbers op afkomen maar ook kleinere belevenissen zoals de pub quiz met Jack Spijkerman in het Theater de Liefde. Straks weer het theaterspektakel op het plein voor de Schouwburg. Haarlem staat bol van de initiatieven die het voor ons allemaal een beetje leuker maken. En wat is jouw reden om een blije Haarlemmer te blijven? Deze column is eerder gepubliceerd in Haarlems Nieuwsblad

  • Verhalen uit Anno Haarlem

    Op een steenworp afstand van de Bavo op de Grote Markt vind je Anno Haarlem, een piepklein gratis museum naast het stadhuis. Het is bedoeld als een visitekaartje en wegwijzer voor de grotere Haarlemse musea zoals het Frans Halsmuseum en het Teylersmuseum maar Anno Haarlem is met de originele eeuwenoude tegelvloer, een collectie oude memorabilia  sowieso een bezoekje waard.   In een filmzaaltje kun je een animatiefilm bekijken waarin je in vogelvlucht wordt meegenomen in de geschiedenis van Haarlem. Opvallend is dat het verhaal over Lautje als uitvinder van de boekdrukkunst niet in de film voorkomt. Vrijwilligers vertellen honderduit Maar de grootste attractie van dit museum zijn toch wel de vrijwilligers. Deze keer zijn Hugo en Peter aanwezig, twee heren die met smaak en enthousiasme vertellen over de uitgestalde attributen, zoals een fikse kogel die gebruikt is tijdens het Spaanse beleg in 1573. Weet u waar de uitdrukking ‘de kogel is door de kerk’ is ontstaan? Hugo vertelt ‘er was een bijziende voorganger die tijdens de schriftlezing niet zo goed de letters in de bijbel kon onderscheiden. Hij moest zich steeds naar voren buigen om te kunnen lezen, terwijl er buiten gevochten werd. Het was dan zijn geluk, of misschien wel goddelijke voorzienigheid, dat hij  op het moment van afschieten net weer voorover boog zodat de kogel in de kerkmuur achter hem insloeg. Er zit muziek in een bankbiljet Peter gaat verder met een ander verhaal. ‘Het is redelijk bekend dat Mozart als 8-jarig jongetje op het Muller-orgel in de Bavo heeft gespeeld. Misschien kwam die wel hier naartoe omdat hier muziekstukken gedrukt werden. Destijds een technisch geavanceerd proces, want als een muzieknootje te hoog of laag wordt afgedrukt, klinkt dat natuurlijk niet meer zoals de componist het bedoeld heeft. Maar de firma Enschedé was het wel gelukt. Een leuk detail is dat het drukken van muziekstukken uiteindelijk geleid heeft tot het drukken van bankbiljetten. De sleutel, het symbool aan het begin van een toonladder, is lastig af te drukken en dus ook moeilijk na te maken. De ontwerp van de eerste bankbiljetten was gemaakt van meerdere in elkaar gedraaide en over elkaar heen buitelende muzieksleutels.’ Dit museum geeft glans aan de Haarlemse geschiedenis, vooral door de enthousiaste vrijwilligers. Denk je dat je ook wel een sterk Haarlems verhaal kunt vertellen? Je kunt je nog aanmelden als vrijwilliger, check daarvoor de website van Anno Haarlem . Anno Haarlem | Visit Haarlem   Illustratie Peggy Woudsma. Dit artikel is eerder verschenen in het Haarlems Nieuwsblad van 29 mei 2024

  • De Wijngaardtuin

    De bomen spreken hier hun eigen eeuwenoude taal. Het fluisterende bladerdek biedt troost aan de rouwenden, vormt een sierlijke guirlande op een bruiloft, biedt verkoeling op hete dagen en beschutting tijdens malse zomerbuien. In het najaar zullen de bladeren vallen, verkruimelen en opgaan in de bodem van oude druivenranken, en al die tijd leest hij onaangedaan verder. Hij ziet niet dat de wind de haren van de peuter verwarren, hoort niet haar verrukte kreten op de schommel, ruikt niet de geurige aroma’s van de marktkramen op de Grote Markt. Hij ziet niet dat de lente uiteenspat in tien tinten groen, met een rood accent van een bijna uitgebloeide tulp. Het beeld van Godfried Bomans, de eens zo gevierde schrijver, ziet niet wat wij zien, namelijk een unieke plek waar cultuur, natuur en geschiedenis samenkomen. De verscholen parel aan de voet van de Bavo, onze Wijngaardtuin.

  • Presentatie 16 september

    Het vinden van een datum voor de presentatie had wat voeten in de aarde, maar na overleg met de boekwinkel en degene die het eerste exemplaar in ontvangst gaat nemen zijn we eruit: vrijdag 16 september om 17.oo uur in Boekhandel De Vries Van Stockum in Haarlem. Elly de Nijs gaat het eerste exemplaar in ontvangst nemen. Ik had haar anderhalf jaar geleden al gesproken over haar tijd op Mons Aurea, als voormalige docent en directeur. Zij speelt een belangrijke rol in het boek, als representant van een generatie vrouwen die de arbeidsmarkt bestormden. Pas eind jaren tachtig werd het normaler dat vrouwen werkten en blijven werken als er kinderen komen. Er waren nog nauwelijks regelingen voor kinderopvang. De arbeidsparticipatie van vrouwen (het percentage van alle vrouwen tussen de 15 en 65 jaar dat zich aanbiedt op de arbeidsmarkt) bedroeg rond de jaren zeventig zo'n 30%, terwijl dat van de mannen rond de 80% schommelt. Elly, en haar collega's uiteraard, zijn de trendsetters op de arbeidsmarkt. Ik had het al weer makkelijker om werk en kinderen te combineren. Onlangs bracht ik een bezoek aan Elly om de presentatie voor te bereiden, wij dronken koffie bij haar thuis met een schitterend uitzicht over de Bakenessergracht. Terwijl zij bladerde door de drukproef viel ons weer op hoeveel er veranderd is in de afgelopen 60 jaar. Qua kleding, gedrag, lessen, de opbouw van de lessen.... De presentatie is gratis. Leuk als je erbij wilt zijn! Aanmelden is niet verplicht, maar vinden we fijn in verband met de catering. En om te weten hoeveel mensen er willen komen. Aanmelden kan hier

  • Mijn boek over Mons Aurea

    Loom strekt ze zich uit over de Garenkokersvaart, verscholen in het groen en aan de rand van het centrum: de voormalige rooms-katholieke huishoud- en industrieschool Mons Aurea. Een monumentaal schoolgebouw met een parmantig torentje en een luchtbrug over het water. Van binnen en buiten een parel uit de wederopbouwperiode. Strenge directrice Duizenden meisjes en een handvol jongens hebben hier hun middelbareschooltijd doorgebracht. Mons Aurea opent haar deuren in 1960, in de tijd dat het Haarlems Dagblad nog een avondkrant is, de leerlingen tijdens de kookles een (kook)sluier dragen en de strenge directrice bovenaan de trap controleert of de meisjes wel in een jurk of rok gekleed gaan. Door de ogen van docenten en leerlingen zien we hoe de maatschappij verandert: de pastoor verdwijnt uit beeld, nieuwe schoolvakken worden geïntroduceerd, vrouwen maken een opmars op de arbeidsmarkt en het onderwijs past zich telkens schijnbaar moeiteloos aan. Nadat in 2014 de laatste leerling de deur achter zich dicht trekt, is het gebouw liefdevol en met respect voor de architectonische waarde verbouwd tot 23 woningen en appartementen. Liefdesverklaring Dit boek is een liefdesverklaring aan Mons Aurea, omdat het een tijd weerspiegelt die niet eens zover achter ons ligt, maar toch zo lang geleden lijkt. Meer informatie en de verkooppunten vind je op Monsaurea.nl

  • Onder de luifel bij Athenaeum

    Ik heb al een tijdje niet meer geschreven. Opgeslokt door andere zaken, waaronder een echtgenoot die met pensioen is gegaan. En eerlijk is eerlijk, het allesoverheersende opwindende gevoel toen mijn boekje net in de in de winkel lag, is naar de achtergrond aan het vertrekken. Toch wil ik deze foto's van 17 oktober jullie niet onthouden! Annetje Rubens van Boekhandel Athenaeum in Haarlem belde mij al in september of ik bij hun 'onder de luifel' wilde komen. Onder de luifel is een steeds terugkerend evenement bij deze boekhandel waarbij de schrijver buiten, onder de luifel dus, in gesprek gaat met voorbijgangers. Ik had enthousiast toegezegd, maar na een tijdje zakte mijn enthousiasme behoorlijk. Ik schatte in dat de meeste mensen het boekje vlak na de verschijning en de boekpresentatie al gekocht hadden, was deze zitting geen mosterd na de maaltijd? Het is de bedoeling dat je iets meeneemt om het ijs te breken tijdens het gesprek. Ik had een gedekte tafel met servies en bestek uit de jaren zestig (nog van mijn ouders) gemaakt, als verwijzing naar de tafeldekwedstrijden die een prominente rol in het boek spelen. Achteraf had ik me weer eens zorgen om niets gemaakt. De tijd vloog voorbij met oude bekenden en voorbijgangers. En ook nog boeken verkocht!

  • Stel dat alles lukt?

    Van te voren had ik er nachtenlang van wakker gelegen, vanaf het moment dat het boek naar de drukker ging. 'Zouden mensen het wel kopen? 'Wat als niemand het boek leuk vindt? Ik herhaalde steeds de mantra in mijn hoofd 'stel dat alles lukt, dan heb je je zorgen voor niets gemaakt. En alles lukte. Na het interview in de krant, kreeg mijn boek van alle kanten aandacht, ook waar ik niet verwachtte. Alleen maar leuke en lieve reacties. Ik werd er op straat aangesproken en op de socials getagd. Op vrijdagmiddag 16 september was dan eindelijk de presentatie. In mijn nachtmerrie stond ik voor een lege zaal, maar niets bleek minder waar. De zaal was gevuld met oud-leerlingen, docenten, vrienden, familie. Ik kijk er met een bijzonder goed gevoel op terug. Blijkt maar weer eens dat de ouderwetse spreuk 'men vreest het meest het lijden dan men vreest' helemaal waar is!

  • DNA en Mons Aura

    We waren net 20 jaar en droomden van een wild en buitenzinnig leven. Niet gebaande pad van onze ouders, maar léven wilden we, alles uithalen wat er inzat. Niet met elkaar want wij vonden elkaar leuk als vriend maar niet zo leuk als partners. Onze levenspaden liepen min of meer gelijktijdig op: trouwen, kinderen, carrière maken. Jouw pad slingerde verder omhoog dan de mijne. Je bent gefascineerd door biologische processen en klom in jouw vakgebied op tot eenzame hoogte. Inmiddels ben je een alom gerespecteerd DNA-deskundige. We liggen nu knus samen in de boekwinkel. Jij met je boek over DNA en databanken, ik met mijn verhaal over Mons Aurea. Onze levens werden niet heel erg wild, maar dit hebben we dan 40 jaar na dato toch maar mooi geflikt!

bottom of page